The PilenZ

Pilenz² – ดินแดนพิศดาร

ต่อมใต้สมอง

with 23 comments

pituitary_brain2a.jpg

pituitary gland เป็นต่อมที่อยู่ใต้สมองมีความสำคัญมาก จะสร้างฮอร์โมนที่ควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกาย และยังทำหน้าที่ในการควบคุมการทำงานของต่อมอื่นๆ ด้วย thyroid gland สร้างฮอร์โมนไธร็อกซิน ที่มีไอโอดีนเป็นองค์ประกอบ ฉะนั้นถ้าขาดไอโอดีนจะผลิตฮอร์โมนได้น้อย ทำให้เป็นโรคคอหอยพอกได้

ต่อมใต้สมอง (Pituitary gland) เป็นอวัยวะขนาดเล็กที่อยู่ที่ฐานสมอง เป็นส่วนที่สร้างฮอร์โมนหลายชนิดผ่านเข้าไปในกระแสเลือด เพื่อควบคุมสมดุลย์ต่างๆ ของร่างกาย ตัวอย่างของฮอร์โมนเหล่านี้ ได้แก่ Prolactin เกี่ยวกับการหลั่งน้ำนม, Growth hormone เกี่ยวกับการเจริญเติบโตของร่างกาย, ฮอร์โมนไทรอยด์, ฮอร์โมนเพศ FSH, LH ฮอร์โมนต่อมหมวกไต ACTH, Cortisol

การขาดฮอร์โมนโกรท
- ในวัยเด็ก จะทำให้เป็นโรคเตี้ย แคระ (dwarfism) เพราะการเจริญเติบโตของกระดูกอยู่ในภาวะต่ำกว่าปกติ
- ในวัยผู้ใหญ่ จะทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำ เนื่องจากไขมันเปลี่ยนเป็นคาร์โบไฮเดรตได้น้อย

….

พี่ชาย มีเนื้องอกที่ไอ้ต่อมตะไลเวรนี่ ปริมาตรประมาณลูกกอล์ฟ อาการส่วนนึงคือมันไปทำให้ฮอร์โมนต่างๆนาๆผิดพลาด ที่สำคัญเลยคือมันไปทำให้ต่อมหมวกไตทำงานไม่ได้เต็มที่ ร่างกายก็เลยฉี่เอาเกลือแร่ทิ้งไปหมด วันดีคืนดี มันนอนพับไปสามวันไม่มีแรงแม้แต่จะนั่งมาแดกข้าว เลยพาไปสองโรงพยาบาล เพราะวันแรกพาไปโรงพยาบาลแห่งนึง สองรอบ จนพบหมอไตมันบอกให้กลับบ้านไว้อาทิตย์หน้าให้พามาตรวจใหม่ จัญไรสิ้นดี มารู้ทีหลังว่าไอ้โรงพยาบาลตะกวดนี่กำลังโดนจับตามอง เพราะมีรายงานว่าชอบจ่ายยาประเภทสเตียรอยส์ให้คนป่วยโดยไม่จำเป็น อีกวันทนไม่ไหวพาไปอีกโรงพยาบาลหมอบอกว่า Na (โซเดียม) ต่ำมาก เหมือนคนไปวิ่งมาราธอนแล้วไม่ยอมแดกข้าว ไม่มีแรงทำอะไรและเป็นตะคริว ถ้าปล่อยไว้อีกไม่นานมันก็จะช๊อคและสมองบวม ตรวจไปตรวจมา 4-5 วัน ผ่านหมอไป 5 สาขา ไล่ตั้งแต่ อายุรกรรม,ไต,ปอด, ต่อมไร้ท่อ (ฮอร์โมน) มาจบที่ MRI แล้วไปหาศัลยแพทย์ประสาท หมอบอกต้องรีบผ่า เพราะไอ้เนื้อห่านี่มันไปเบียดประสาทตา ปล่อยไว้นานๆตาจะมองเห็นได้แคบลงๆ และบอดเอาในที่สุด

xyz001.jpg

สองก้อนกลมๆดำๆด้านบนคือ ลูกตา ส่วนไอ้ก้อนสีขาวที่พยายามทำตัวเป็นมุม 30 องศากับลูกตาคือ เนื้องอกเวรตะไลนั่นเอง

เมื่อวานผ่าเรียบร้อยตอนนี้ปลอดภัยแล้ว เดี๋ยวนี้หมอเค้าผ่าสมองบริเวณนี้โดยการส่องกล้อง เจาะรูทะลุจากรูจมูกและเพดานปาก แทนที่จะเปิดกระโหลก เพื่อเข้าไปตัดเนื้องอก ตอนหมอออกมา ท่านบอกว่าเรียบร้อยดีเอาเนื้องอกออกไปมากเท่าที่จะทำได้ (ไม่มีทางเอาเนื้อควายๆพวกนี้ออกได้หมด) โชคดีของมันไปแต่อนาคตทุกสองปี ก็ต้องมาทำ MRI เพื่อดูว่า ไอ้เนื้องอกเฮงซวยพวกนี้มันก็กลับมาเจริญเติบโตขึ้นใหม่หรือไม่

ขอบคุณเทคโนโลยีการแพทย์ ครับ

Written by PiLenz

November 29th, 2007 at 4:28 pm

23 Responses to 'ต่อมใต้สมอง'

Subscribe to comments with RSS

  1. โอย น่ากัว T3T ต่อมพีทุยอารี

    wät

    29 Nov 07 at 17:27

  2. โรงบาลเฮงซวยทีว่า.. นี่ใช่อยู่แถวๆบ้านน้าป่ะ – -

    ShanK

    29 Nov 07 at 20:00

  3. ปลอดภัยไปเปลาะหนึ่งแล้วนะเนี่ย อารมณ์เดียวกับตอนไทรอยด์รุมโทรมข้าพเจ้าเลยฮะ ขาแขนไม่มีแรง แต่ว่าอ่านแล้วนึกถึง Grey’s Anatomy เลยฮะ หมายถึงว่าพวกศัลยกรรมสมองเนี่ย ช่วยชีวิตคนได้เยอะจริง ๆ เลย วันนึงหากเราเป็นอะไรไปก็ขอให้เจอหมอเก่ง ๆ เยี่ยงนี้บ้างเถิด

    npat

    29 Nov 07 at 21:33

  4. ใช่แล้วช้าง โรงพยาบาลเฮงซวยนี่เจ้าของมันเป็นพวกไอ้ปินส์ เออ หมอไตอีกโีรงพยาบาลที่รักษาอีกโรงพยาบาลนี่เป็นรุ่นพี่ด้วย รู้สึกจะเป็นพี่ชายธีระ นะ นามสกุลดังประจำโรงเรียน นิสัยดีมากเลย เพื่อนบอกคนนี้ได้เหรียญ คณิตศาสตร์โอลิมปิค ด้วย

    พวกศัลยกรรมสมองเป็นถึกและอึดมาก case ที่ผ่าใกล้ๆกัน เค้าเป็นเส้นเลือดในกบาลโป่ง เข็นเข้าห้อง OR 8.30 เช้า เข็นมานอน ICU ตอน 20.30 12ชั่วโมงเต็มๆ ญาติแกบอกว่าคนไข้ที่ผ่าลืมตามาเห็นหน้าน้ำตาแตกกันถ้วนเลย … เพื่อนบอกนานสุดที่เคยเห็นผ่ากบาลคือ 27 ชั่วโมง ….

    pilenz

    29 Nov 07 at 21:52

  5. โอ้ว..ช่ายๆๆ ธีระบ้านก็อยู่เมืองทองแถวๆน้านั่นแหล่ะ.. ที่เคยบอกว่าตอนนี้ทำงานอยู่ไมโครซอฟอเมริกาอ่ะ.. ต้นธันวารู้สึกมันจะกลับบ้าน มาเดือนนึงล่ะ..

    พูดถึงตระกูลนี้แล้ว.. สี่พี่น้องนี่อมนุษย์กันสุดๆ ไม่รู้พ่อแม่มันผลิตกันอีท่าไหนลูกแต่ละคนถึงได้ออกมาเก่งสุดยอดขนาดนี้.. มันเคยบอกว่า..มันเนี่ยโง่ที่สุดในบ้าน.. ก็คงจะจริงมั้ง. มันก็แค่เข้ารอบ 6 คนสุดท้ายฟิสิกส์โอลิมปิก.. เอนติดเข้าวิดว๊ะ จุฬาฯ ได้คะแนนเป็นที่ 3 ของคณะ – -”.. สู้พี่มันก็ไม่ได้.. น้องสาวมันยิ่งแล้วใหญ่.. ควายยิ่งกว่าอีก.. ได้เหริยญเคมีโอลิมปิกเหมือนกัน อยู่วิศวะจุฬา ตอนปีสามไปฝึกงานที่ ดาวเคมิคอล ที่อเมริกา.. จบตรี ได้ทุนของ Georgia Tech ต่อ PhD เลย.. รู้สึกตอนนี้จะจบมาได้ปีกว่าแล้วมั้ง..

    ไม่รู้จะสรรหาคำใด..มาเปรียบเปรย ความโคตระมหาเก่งของลูกบ้านนี้.. นิสัยก็ดีหมดทุกคนเลย -*-

    ShanK

    29 Nov 07 at 22:18

  6. พึ่งทราบข่าวครับ pituitary tumor ( เนื้องอกที่ต่อมใต้สมอง ) ทำให้มีปัญหาทั้งที่ไปกดเบียดอวัยวะข้างเคียง และ อาจทำให้ฮอร์โมนต่ำหรือสูง อย่างที่น้าจุ้ยว่าละครับ หลังผ่าตัดคงต้องตรวจ visual field ( ลานสายตา ) และการหลั่งฮอร์โมนอีกละครับ ว่าต้องทานยาต่อหรือไม่ เผอิญว่าพึ่งไปผ่าน elective endocrine ที่ รพ. จุฬา มา เท่าที่ทราบมา รพ. จุฬา มี case ที่ผ่า pituitary tumor มากที่สุดในประเทศไทย อาจจะมีปัญหาว่าอาจจะต้องรอนานหน่อย เนื่องจากเป็น รพ. รัฐบาล นะครับ

    แต่เมื่อผ่าเรียบร้อยแล้วก็คงแนะนำว่าควร follow up ต่อกับแพทย์ที่ดูผู้ป่วยแต่แรกดีแล้วครับ แต่ถ้าอยากไป second opinion หรือถ้าไม่สะดวกอย่างไร ก็แนะนำ รพ. จุฬา เป็น choice หนึ่งครับ

    cingurate

    1 Dec 07 at 0:21

  7. ดีใจด้วยนะจุ้ย ที่การรักษาเป็นไปอย่างเรียบร้อย ก็ขอให้พี่ชายมีสุขภาพแข็งแรงขึ้นนะ

    udomdog

    3 Dec 07 at 10:56

  8. ตามที่น้องหมอ cingurate ว่า มันยังต้องไปตรวจเจาะเลือดวัดฮอร์โมนไปตามระยะเวลลา เพราะเนื้องอกมันอาจโตได้อีก และเราไม่รู้ว่าส่วนไหนมันทำงานดีขึ้นหรือเลวลง รพ จุฬา เจ๋งมากครับ ไม่คิดว่าคนจะมาผ่าเยอะขนาดนี้ เห็นคนผ่าสมองมากมายเต็มไปหมด เตียงเต็มเกือบตลอดเวลา พวกอาจารย์,dent และพยาบาลทำงานหนักมาก ผมไม่เคยเ็ห็นหมอที่ไหนทำงานขนาดนี้เลย ดู chart หน้าห้อง OR และ ICU (วิวสวยมากๆ) แล้วเข้าใจเลยว่างานแกเยอะขนาดไหน พี่ผมก็ผ่าที่รพ.นี้ล่ะ แบบเพื่อนผมเค้าสนิทกันกับอาจารย์หมอ เลยเอาฟิล์มไปดูนอกรอบแล้ว ทำการ pre addmission นัดผ่าเลยภายใน สองอาทิตย์ จริงๆไม่ค่อยอยากรบกวนเพื่อนนักหรอก แต่นี่มันเรื่องใหญ่จริงๆ แอบให้ Blue มันไปเป็นน้ำใจนะ โดยเรากำชับว่ามึงต้องมากินกับเพื่อนนะ เกิดมาเคยกิน blue ไปครั้งเดียวเอง 555

    pilenz

    3 Dec 07 at 11:08

  9. เล่าต่อ มุมนี้ล่ะกัน ผ่านมาสามเดือน หมอด้านต่อมไร้ท่อใช้วิธีกระตุ้นการทำงานของระบบ โดยการฉีดอินซูรินเพื่อไปกระตุ้นต่อมใต้สมองให้ทำงานผลิตเอนไซม์เพื่อมาย่อยน้ำตาล (อันนี้ฟังต่อๆเค้ามา ไม่แน่ใจด้านข้อมุล) .. คือถ้าระบบต่อมใต้สมองมันทำงานปกติแล้วคนป่วยก็ไม่ต้องกินฮอร์โมนที่ขาดไป การกินยาตลอดชีวิตไม่ใช่เรื่องสนุกหรอกนะ ผลคือต่อมมันกลับมาทำงานตามปกติแล้ว ดีใจกับมันด้วยฮิ้ว

    เดือนหน้า MRI ดูอีกรอบว่า เนื้องอกมันโผล่มาอีกหรือเปล่า ..

    pilenz

    27 Feb 08 at 12:41

  10. อย่าประมาทนะ

    แม่ดิฉันไปผ่าเนื้องอกเวรนี้เมื่อปี 2544 แต่ตอนนี้มันกลับมาแล้ว 2551 ขนาด 2.5 ซม. ตอนนี้อยู่ในขั้นรอพบหมอ คงเป็นที่อาหารที่เรารับประทาน
    เพราะแม่ชอบกินของทอด ๆ มาก แนะนำทุกคนให้เลือกทานผัก ผลไม้แทนเยอะ ๆ นะ และต้องควรตรวจดูแลการกินอาหารทุกมื้อของแม่เราให้ดี

    นก

    17 May 08 at 8:01

  11. ทุกวันนี้ก็อยู่กับมันมาตลอด ตั้งแต่ปี 46 หุหุ
    มันไม่โตขึ้นเลย หมอก็เลยไม่ได้ผ่า
    แต่ไอ้คุณต่อมหมวกไตดันอู้ไม่อยากทำงานเสียเลย
    ช่วงนี้เป็นลมบ่อย บางทีก็เวียนหัวอาเจียนพุ่ง
    นี่ก็สงสัยว่าจะอยู่อย่างนี้ไปอีกนานทั้งไหร่
    เบื่อเต็มทนแล้ว

    ชมพู่

    25 Jul 08 at 14:17

  12. เอาใจช่วย ครับ ผ่าช้าก็ดีไปอีกมุม
    เพราะใครจะไปรู้ อนาคตอาจจะมีเทคโนโลยีการแพทย์ที่ผ่าได้ดีขึ้น และ ปลอดภัยมากขึ้นนะครับ

    PiLenz

    25 Jul 08 at 15:05

  13. เราก็เป็นแต่เป็น microprolactinoma แต่หมออีกท่านบอกอาจไม่ใช่แค่ปลายเนื้อไปกด แต่ก็กิน bromocriptine เรื่อยๆ ฮอร์ดมนก็ดี หมอบอกถ้าไม่ผ่าก็ได้ กินยาไปเรื่อยๆตลอดชีพ โอ แต่ก้อนเล็กๆ ใช้ชีวิตปกติ ใครจะอยากไปผ่านะคะ
    มีคนผ่าแล้วเสียชีวิตหรือเปล่าคะ แต่เค้าบอกว่าปลอดภัยมากใช่มั๊ยคะ

    pp

    15 Oct 08 at 23:12

  14. คุณ pp ครับ เชื่อหมอไว้ก่อน ผมว่าการผ่าสมองนั้น ควรผ่าในเคสที่มันต้องผ่าเท่านั้นจะดีที่สุด ถึงแม้จะปลอดถัยแต่มันก็ยังมีความเสี่ยงครับ เทคโนโลยีการแพทย์ที่สูงขึ้นทำให้ความเสี่ยงมันน้อยลง การผ่าแบบที่พี่ผมผ่านี่ ปลอดภัยเยะ แต่ได้ยินมันบอกว่าเจ็บโคตรเลย

    PiLenz

    17 Oct 08 at 22:14

  15. เรามีก้อนอะไรไม่รู้อยู่ตรงท้ายทอย(บริเวณตีนผม)มี 5 ก้อน กดแล้วรู้สึกเจ็บเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.5 cm.เพิ่งจะพบประมาณ 4-5 วันนี้เอง เนื่องจากรู้สึกไม่ค่อยสบาย อยากให้เพื่อนช่วยแนะนำหน่อยว่าเราเป็นอะไร ควรไปพบหมอด้านไหน ไปโรงพยาบาลอะไรดี โดยปรกติแล้วเราจะมีอาการปวดตามากเลย จะเป็นประมาณ 2-3 เดือนครั้ง ปวดตาขวา เวลาปวดนี่น้ำตาไหลเลย ปวดมากสุดๆ กินยาพาราแล้วยังไม่หายเลย

    นิค

    1 Dec 08 at 22:02

  16. แค่นี้เนี้ยะ

    กก

    21 May 09 at 19:03

  17. เสียเวลา 1 วัน ทุก ๆ วันอังคาร ไปหาอาจารย์หมอที่ ร.พ.รามา ดีที่สุด..

    เี่ราก็เป็นนะน้ำนมมันไหลออกมาเวลาบีบหัวนมทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีลูกเลย เลยไปหาหมอโรคต่อมไร้ท่อ ตอนแรกหมอ ร.พ. รามา ให้กินยาทุกวัน ๆ แต่ด้วยความอยากรู้อยากเห็นว่าก้อนมันใหญ่หรือเล็กแค่ไหน เลยลองทำ MRI ดูปรากฏว่าเนื้องอกมันมาเกาะอยู่ที่ต่อมไร้ท่อต่อมใต้สมอง 0.6 มิล หมอไม่ยอมผ่าให้เพราะมันเล็กเกินไปยังไม่ใหญ่เกิน 1เซ็นต์ ค่อยมาว่ากัน

    ตอนนี้ก็กินทุกวัน วันละ 1เม็ด เม็ดเล็ก ๆ เท่ายาคุมเลย เราแนะนำให้ไปหา ร.พ.รัฐบาลที่มีอาจารย์หมออยู่อ่ะโดยดูว่า ร.พ.ไหนที่เป็นสถาบันแพทย์มีนักศึกษาแพทย์ก็ไปที่นั่น เช่น ร.พ.จุฬา ร.พ.รามา ร.พ.มหิดล ฯลฯ เป็นต้น

    เราเอง

    31 May 09 at 22:38

  18. เราลองเข้ามาอ่านดูเรามีอาการคือมีน้ำนมไหลตอนบีบเหมือนกันลูกคนเล็กอายุ7ขวบกว่าตอนไปหาหมอตอนนี้ก็กินยาตัวนี้แหละค่ะ Bromocriptine กินมาจะปีแล้วล่ะขนาดของต่อม 0.7ซม.หมอก็ว่ายังไม่ต้องผ่าตัดกินและตรวจเลือดเป็นระยะๆและต้องตราจลานสายตาเป็นระยะๆดว้ยเช่นกัน
    เรารักษาอยู โรงพยาบาลศูนย์การแทย์สมเด็จพระเทพฯ จ.นครนายก อ.องครักษ์ต้นเดือนกรกฏาคมนี้ก็ต้องไปเจาะเลือดแล้ว

  19. อยากทราบว่าอาจารย์หมอที่รามาชื่ออะไรคะ ที่ตอนนี้ไปหาทุกวันอังคาร
    เราอยากไปพบคะ

    narakk

    16 Jul 09 at 18:09

  20. เราหาหมอต่อมไร้ท่อที่รามาหมอไม่ทำอะไรเลย คุณเราเองหาอาจารย์ชื่ออะไรคะ

    orn

    9 Sep 09 at 20:24

  21. เราก้อน้ำนมไหลเหมือนกันคะ ก้อนเนื้อตอนแรก 9 mm ตอนนั้นปี 49 แต่ตอนนี้ไปทำ MRI อีกรอบเหลือ 5mm แต่ต้องทานยาตลอดคะ คุณหมอบอกว่าไม่ต้องผ่าตัด ใช้ยาก้อพอ เพราะทานยาอย่างเดียวขนาดก้อลดลงคะ ก้อเลยสบายใจนิดนึงคะ ตอนนี้รักษาที่ศิริราช อาจาร์ย เก่งๆคะ

    Kero

    13 Mar 10 at 20:54

  22. คุณจุฬาลักษณ์และคนไข้คนอื่น ๆสู้ ๆนะครับคุณหมอสมัยนี้เก่งมักๆ กำลังใจเป้นสิ่งสำคัญ ที่สำคัญห้ามเครียดนะครับอิอิ

    กัณฑ์มนูญ

    19 Mar 10 at 17:43

  23. น่ากัวจัง

    แพทตี้

    28 May 10 at 12:26

Leave a Reply